Online Begraafplaatsen
Een onderdeel van Stichting Online-Verleden
Begin

Begraafplaats Veerstraat , Veerstraat, Zaamslag

Begraafplaats:
Begraafplaats Veerstraat
Adres:
Veerstraat
 
Zaamslag
Gemeente:
Terneuzen
Provincie:
Zeeland
Coördinaten:
51,312664 3,917825
Status:
In Planning (nog niet gestart met invoer)
Aantal graven:
Aantal personen:
Meest voorkomende namen:
de Feijter (7x), Dieleman (6x), de Mul (4x), Riemens (4x), Hamelink (4x), de Putter (3x), de Kraker (3x), Overdulve (3x), Scheele (3x), de Pooter (3x)

Documenten

Algemene Informatie

Begraafplaats Veerstraat te Zaamslag
in provincie Zeeland


Nieuws over deze begraafplaats

Blijmoedige grafteksten verrassen David Scheele bij zijn onderzoek.
27-11-2022 - (bron: www.PZC.nl)
Blijmoedige grafteksten verrassen David Scheele bij zijn onderzoek naar Zaamslagse begraafplaats

,,U gaat de wereld beleven waarin de begravenen leefden”, belooft David Scheele (81) op de cover van zijn boek ‘Zaamslagse grafstenen spreken’. De gepensioneerde scheikundeleraar vertelt ook dat hij van grafstenen net zoveel verstand had als een koe van saffraan vreten. Toch dook hij in de rijke geschiedenis van de begraafplaats in Zaamslag.

U woont zelf in Hendrik-Ido-Ambacht, vanwaar uw fascinatie voor de begraafplaats in Zaamslag?
"Ik ben geboren op Zaamslag, woonde er tot mijn tiende. Ik ging daarna nog iedere zomer met mijn moeder, een Dieleman, in Zeeuws-Vlaanderen logeren. Haar vader had een grote boerderij op de Axelsche Sassing. Ook ging ik geregeld op bezoek bij familie."

Waarom begon u aan dit onderzoek?
"Een achternicht, Jannie de Putter-Scheele uit Zaamslag vroeg me in 2012 met haar te strijden voor het behoud van de begraafplaats. Zij wist dat ik vanuit de genealogische familievereniging mr Hendrik Scheele onderzoek doe naar de Scheeles. In Zaamslag ligt Jan Scheele begraven, een familielid die overleed in 1899. Ook heel wat nakomelingen van hem zijn er begraven.
De gemeente Terneuzen liet in 2012 weten een deel van de begraafplaats te willen ruimen. Ik benaderde de Commissie Omgeving van die gemeente. Stelde voor eerst gedegen onderzoek te doen naar de graven en het ruimen uit te stellen. Onder meer om te bepalen welke grafstenen cultureel waardevol zijn. De gemeente ging eerst akkoord met twee jaar uitstel en dat leek al een mooie tijd.
Zonder hulp van Willem Annema, een gepensioneerd bouwkundige uit Delft, was ik hier nooit aan begonnen. Die schreef De begraafplaats van Zaamslag, cultuurhistorisch verkend en beschreven. Onze twee boeken vullen elkaar perfect aan.”

En hoeveel tijd heeft het onderzoek gekost?
"Negen jaar lang hebben Willem Annema en ik informatie verzameld over 2200 grafstenen in Zaamslag. Ze zijn ook allemaal gefotografeerd. Het begint met de grafstenen goed schoonmaken om de teksten weer leesbaar te krijgen. We gebruikten daarvoor soms wel ‘zilverzand’. Dat is heel fijnkorrelig, zeer zuiver zand met een lichte kleur. Teksten in grafstenen die een beetje zijn uitgesleten door de eeuwen, kun je weer leesbaar krijgen door er wat zand in te strooien. Daarna ga je met de hand voorzichtig het overbodige zand wegvegen. Of je blaast heel voorzichtig, dan blijft het lichte zand in de uitgehouwen letters liggen. Daarnaast deden we onderzoek in het Zeeuws Archief om gegevens van overledenen te achterhalen of te checken.”

Waarom is grafstenen bestuderen interessant?
"De stenen spreken, als je goed kijkt en onderzoekt. Je kunt bijvoorbeeld ontdekken welke ideeën mensen in een bepaalde periode hadden over de zin van het leven. Dat lees je uit de Bijbelteksten die op stenen staan en ook uit de symbolen op graven. We hebben alle Bijbelteksten van de grafstenen verzameld. Je leest ook beroepen op grafstenen. Burgemeesters, boeren, bakkers. Je ziet dijkgraven, dominees, een fotograaf, gemeenteambtenaren, een huisarts, onderwijzer en de penningmeester vereniging in ’t belang der landbouwers.”

Wat heeft u het meest verrast?
"De blijmoedigheid van de teksten op graven frappeerde me. Het vertrouwen in opstanding uit de dood klinkt je tegemoet. Zelfs mensen waarvan je kunt achterhalen dat ze flink depressief waren bij overlijden, hebben hele blije teksten.

De graven van kinderen, levenloos geborenen of kinderen die maar een paar dagen in leven bleven, hebben teksten vol vertrouwen en berusting. ‘De Heere heeft gegeven, de Heere heeft genomen, de naam des Heeren zij geprezen’, lees je dan geregeld in Zaamslag. Op begraafplaatsen elders in Nederland zie je op kindergraven geregeld een gebroken roos. Maar zo’n symbool van stil protest zie je op Zaamslag niet.

Zaamslag heeft ook een unieke verzameling oude grafstenen uit een tijd waarin grafsymbolen een internationale betekenis hadden. Dat verraste me ook. De gemeente Zaamslag was een soort protestants-christelijke enclave in het grotendeels rooms-katholieke Zeeuws-Vlaanderen. Daar hoort een sobere cultuur bij, zou je denken, zeker op een begraafplaats waar veel protestanten liggen.

Maar je ziet bijvoorbeeld de eikentak op grafstenen, de wilgentak, de lauriertak, de klimoptak en het palmet een soort klein palmblad. En stralen en enkele andere symbolen, zoals een afgehouwen boom of symbolen van geloof hoop en liefde.

Wat me verder verraste waren leugens op grafstenen.”

Op wat voor leugens doelt u?
"Een grafsteen van iemand die oorlogsslachtoffer wordt genoemd, maar die in juni 1945 is overleden. Dus ná de oorlog, bovendien was het iemand die was opgepakt door het verzet.

Waar geleefd wordt, wordt gelogen, op Zaamslag zelfs op een grafsteen. Want er zijn hier graven van burgers die omkwamen bij een bombardement en die ‘oorlogsslachtoffer’ worden genoemd. Ik heb uitgebreid onderzoek gedaan. Maar Zaamslag kent volgens mij niet één burgerlijk oorlogsslachtoffer. Je kunt de burgers die hier omkwamen beter ‘slachtoffer van oorlog’ noemen.”

Wat leverde het onderzoek op, buiten de twee boeken?
"Samen met Annema heb ik kunnen bepleiten dat sommige stenen de status van monument verdienen. Grafrechten zijn zelden eeuwigdurend. Als een graf geruimd wordt, dan kunnen de grafstenen vaak blijven liggen. Maar nabestaanden moeten dan wel jaarlijks onderhoudskosten betalen. Doen ze dat niet, dan kunnen na een tijd ook de stenen weggehaald worden. Als de gemeente een grafsteen aanmerkt als monument, na adviezen, dan neemt die de onderhoudskosten voortaan voor zijn rekening. Wij hebben voor elkaar gekregen dat veertig bijzondere stenen zijn verplaatst en nu in een herdenkingshofje op het kerkhof liggen. Ik ben ook verheugd dat de steen van Abraham Koster is gered. Hij gaf op zijn boerderij een gewapende verzetsgroep onderdak tijdens de Tweede Wereldoorlog.”

De boeken van Scheele en Annema kosten 60 euro en ze zijn af te halen bij diverse verkooppunten. Voor informatie over verkooppunten en verdere vragen mail naar: david.hia@outlook.com

begin | zoeken | forum | monitor | naamindex | links | contact | cookies