Algemene Informatie

Algemene begraafplaats Zoelen/Kerk-Avezaath

Aan de Beemdsestraat, tussen de dorpskernen van Zoelen en Kerk-Avezaath, ligt de Algemene begraafplaats Zoelen/Kerk-Avezaath. De begraafplaats ligt in het groene landschap van de Betuwe en wordt beheerd door de gemeente Buren. Hoewel de begraafplaats tegenwoordig bij de gemeente Buren hoort, gaat haar geschiedenis terug tot de voormalige zelfstandige gemeente Zoelen.

De begraafplaats werd in de jaren dertig van de twintigste eeuw aangelegd. In Zoelen bestond al langere tijd behoefte aan een nieuwe begraafplaats, omdat het oude kerkhof rond de Stefanuskerk onvoldoende mogelijkheden bood. Tijdens de economische crisis van de jaren dertig werd de aanleg uiteindelijk gecombineerd met een werkverschaffingsproject. Werkloze inwoners van de gemeente Zoelen werden ingezet bij de aanleg van het terrein. Daarmee kreeg de nieuwe begraafplaats niet alleen een praktische, maar ook een maatschappelijke betekenis voor het dorp.

Bijzonder is de vormgeving van het grafveld. De paden zijn niet volgens een eenvoudig rechtlijnig patroon aangelegd, maar vormen een opvallend geometrisch patroon met diagonale lijnen en ruitvormen. Door deze bijzondere opzet zijn de grafvelden vanuit verschillende richtingen bereikbaar. De vormgeving wijkt daarmee af van de meer gebruikelijke rechthoekige indeling van veel begraafplaatsen uit dezelfde periode. De bijzondere aanleg wordt beschouwd als een kenmerkend voorbeeld van de geometrische landschapsarchitectuur uit het interbellum.

Op het terrein staat een kleine kapel die deel uitmaakt van de oorspronkelijke inrichting van de begraafplaats. De kapel bood een plek voor afscheid en bezinning. Tegenwoordig is de kapel opslagruimte voor spullen en onderkomen voor de medewerkers van de begraafplaats. Aan de achterzijde bevinden zich gedenkplaten met de namen van plaatsgenoten die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog zijn overleden, waaronder inwoners die in voormalig Nederlands-Indië om het leven kwamen.

Ook de Tweede Wereldoorlog heeft zijn sporen op deze begraafplaats nagelaten. Op het terrein werd na de oorlog een graf gemarkeerd van een onbekende Britse vlieger, wiens stoffelijke resten in 1940 in de omgeving van Zoelen waren gevonden. Later werd door historisch onderzoek duidelijk dat het stoffelijk overschot vermoedelijk deel uitmaakte van het lichaam van de Britse vlieger P.L. Thomas. Zijn overige stoffelijke resten werden in Buurmalsen begraven. Zie voor het complete verhaal https://www.oorlogsslachtofferswestbetuwe.nl/zoelen-p.l.-thomas-mei-1940-.html

De begraafplaats biedt tegenwoordig plaats aan verschillende soorten graven, waaronder particuliere graven, kindergraven en urnengraven. Daarmee vervult het terrein nog altijd zijn oorspronkelijke functie als algemene begraafplaats voor Zoelen, Kerk-Avezaath en de omgeving.

Door de combinatie van de bijzondere aanleg, de geschiedenis van de voormalige gemeente Zoelen, de kapel en de verschillende oorlogs- en herdenkingsplekken is de begraafplaats aan de Beemdsestraat meer dan alleen een plaats om te begraven. Het is een plek waar een belangrijk deel van de lokale geschiedenis van Zoelen en Kerk-Avezaath zichtbaar en tastbaar is gebleven.

Bekende Nederlanders

- Matthijs Willem Christiaan (Thijs) Udo: Voormalig politicus (2e kamer) en bestuurder.